Doğal afetler

4.sınıf sosyal bilgiler dersi doğal afetlere hazırlıklı olalım konu anlatımı. Doğal afet nedir? Doğal afetler konu özeti. Doğal afet : büyük oranda insanların kontrolü dışında gerçekleşen, can ve mal kaybına neden olabilecek büyük olay olarak tanımlanmıştır. 

Doğal afetler nelerdir?

  1. Deprem
  2. Heyelan 
  3. Çığ
  4. Sel
  5. Fırtına


Deprem 

Ülkemizde en çok can ve mal kaybına neden olan doğal afet depremdir. Yer kabuğunun derin katmanlarının kırılıp yer değiştirmesi sonucu aniden ortaya çıkan sarsıntılara deprem adı verilir. Depremin yeri, zamanı, ve büyüklüğü önceden bilinmemektedir. Bu da depremi onlenemez ve en tehlikeli doğal afet haline getirmektedir.

doğal afetler

Yurdumuz dünyanın önemli deprem kuşakları üzerinde yer alır. Aşağıdaki haritada da gördüğünüz gibi ülkemizin neredeyse yarısı birinci derece deprem bölgesinde bulunur.

deprem

Deprem öncesinde yapılacaklar.

  • Sağlam zeminlere sağlam binalar yapmalıyız
  • Deprem çantası hazırlamalıyız. 
  • Deprem çantasına deprem bilgi kartımızı koymalıyız.
  • Deprem anında devrilebilecek eşyaları duvara sabitlemeliyiz.

Deprem sırasında yapılacaklar

  • Bina çıkışına çok yakın değilseniz, bina içinde kalın
  • Bina içinde iseniz deprem sırasında sakin olup, paniğe kapılmayın, cesaretinizi toplayın ve güvenli bir yerde sarsıntının geçmesini bekleyin
  • Sağa sola koşturmadan, çömelin ya da döşemeye yatın aAsla balkona, merdiven arasına ve asansöre gitmeyin
  • Sağlam bir masa, sıra, mobilya veya kapı kasasının altına girin ve başınızı koruyun pozisyonunuzu sallantı duruncaya kadar değiştirmeyin
  • Düşen cam kırıkları ya da bina molozlarından yaralanabilirsiniz
  • Tiyatro, okul, sinema, büro gibi kalabalık yerlerde iseniz, kesinlikle merdivenlere, asansörlere koşmayın
  • Kendinizi koltuk, sıra gibi yerlerde korumaya alın, sakin olun ve başkalarını da aynı şekilde davranmaya davet edin
  • Bina dışında iseniz binalardan dökülecek yıkıntılar ve camlardan, elektrik ve direk tellerinden uzakta güvenli bir yerde depremin durmasını bekleyin
  • Araç kullanıyorsanız bulunduğunuz yer eğer güvenli ise durun ve araç içinde kalın normal trafikten olabildiğince uzaklaşın
  • Köprüler, üst geçitler, tünellerden uzak durun
  • Eğer mümkünse ağaçlar, direkler, enerji nakil hatlarından uzakta kalın

Deprem sonrasında yapılacaklar

  • Büyük bir depremden sonra artçı depremler mutlaka devam edecektir. Bu depremlere karşı hazırlıklı olun
  • Kulaktan duyma sözlere itibar etmeyin, yerel yönetimlerin açıklamalarını takip edin, özellikle ilk üç gün içerisinde, yetkililer izin vermedikçe, evlerinize girmeyin
  • Bazı artçı sarsıntılar zayıflamış yapılarda yeni hasar yapacak kadar büyük olabilir
  • Aile bireylerinizi bir arada tutun ve açık bir yerde bekleyin. Varsa yaralılara ilkyardımı yapın
  • Evinizi veya binanızı terk ederken kıymetli eşyalarınızı, kalın giyecek, battaniye gibi eşyaları yanınıza alın, kalın ayakkabılarınızı giyin, biraz yiyecek ve içme suyu temin edin
  • Enkaz ve yıkıntılar arasında, cadde ve sokaklarda gelişigüzel dolaşmayın.

Heyelan

Zemini kaya veya yapay dolgu malzemesinden oluşan bir yamacın yer çekimi, eğim, su ve benzeri diğer kuvvetlerin etkisiyle aşağı ve dışa doğru hareketine Heyelan yada toprak kayması denir. Heyelandan korunmak için ;

  • Arazi çalışmaları yapılmalı, heyelan riskinin olduğu yerler yerleşime açılmamalıdır.
  • Zamaçların doğal dengesini bozmadan açılan drenaj kanalları açılarak geçirimli tabakaların fazla su almaları önlenmelidir.
  • Heyelan ihtimali olan yamaçlarda yol ve kazı çalışmaları dikkatli bir şekilde yapılmalıdır. Yamacın etek kısımlarına istinad duvarları yapılması gerekir.
  • Yamaç dengesi bozulmaması için toprak örtüsü korunmalıdır.
heyelan

Çığ

Çeşitli nedenlerden( ses, deprem, insan etkisi) dolayı dağdan aşağıya doğru kayan büyük kar kütleleridir. Çığ genellikle çok hızlı gelişir ve hareket eder. Bu nedenle, çığın oluşması fark edildikten sonra mümkün olduğunca hızlı ve soğukkanlı olunmalıdır. Çığın başlangıç anından sonra, eğer bina içinde değil dışarıda bulunuyor iseniz; Çığ başladığında, çığın büyüklüğüne, hızına, patikanın genişliğine, etrafta bulunan araçlara (araba, kayak, kar aracı veya hiçbir şey) ve var olan daha güvenli yerlere (büyük ve sabit kayalar, yamaç aşağı girintiler, vb.) bağlı olarak, o alandan çok hızlı bir şekilde ayrılmaya karar vermek gerekir. Çığın daha yavaş ve yüksekliğinin az olduğu kenar kısımlarına ulaşmaya çalışmak, Bağırarak veya başka ses kaynaklarını (korna, çan, ıslık, siren) kullanarak, diğer insanları uyarmak alınabilecek önlemlerdendir.

çığ

Sel

Bir bölgede toprağı belirli bir süre için tamamen veya kısmen su altında bırakan; ani, büyük ve düzensiz su akıntılarına sel denir

Fırtına

Fırtına rüzgârın hızlı bir şekilde esmesine denir. Rüzgâr hızı 7 bofor ve üzeri olduğunda fırtınamsı rüzgar, i 8 bofor ve üzeri olduğunda rüzgara artık fırtına denir.

Bofor, Sir Kaptan Francis Beaufort tarafından bulunmuş olan ve gemicilikte rüzgâr ve deniz durumunu görsel müşahedelere göre belirlemeye çalışan skaladır.

fırtına

En son değiştirme: 4 Şubat 2020, Salı, 02:57