Maddeyi niteleyen özellikler nelerdir

Maddeyi niteleyen özellikler maddenin duyu organları ile gözlemlenebilen özellikleridir. Bizler  bu özellikleri kullanarak maddeyi tanımlar diğer maddelerden ayırabiliriz. Bazen bir duyu organı maddeni nitelemeye yeterken bazen birden çok duyu organımızı kullanabiliriz. Konu anlatımına geçmeden önce boşlukta yer kaplayan ve belirli bir kütlesi olan her varlık maddedir tanımını hatırlamakta gerekmektedir. Peki nedir bu maddeyi niteleyen özellikler



  • Renk
  • Koku
  • Tat
  • Pürüzlü - Pürüzsüz
  • Esnek Kırılgan
  • Opak - Saydam
  • Sertlik yumuşaklık
  • maddeyi niteleyen özellikler

Renk

Maddeleri duyu organlarımızı kullanarak nitelediğimizi söylemiştik. Gözümüzü kullanarak maddelerin renklerini gözlemleyebiliriz. Örnek vermek gerekirse top mavi renklidir. Karpuz ise yeşil renklidir.  Bu bize top ve karpuzu renk bakımından birbirinden ayırmamıza yardımcı olur

Fakat bu aynı renge sahip olan varlıkların birbirine benzer olduğu anlamına gelmez. Şeker ve tuz aynı renge sahip maddeler olsa da tamamen farklı maddelerdir.

Koku

Duyu organlarımızdan burun ile maddelerin kokularına bakarak birbirinden ayırabiliriz. Su ve kolonya iki farklı maddedir. Bu maddelerin kokularına bakarak hangisinin su hangisinin kolonya olduğuna kolaylıkla karar verebiliriz. Odamızda otururken gelen yemek kokusuna göre de annemizin hangi yemeği pişirdiğini az çok tahmin edebilirsiniz. 

Maddelerin kokusuna bakmak bazı durumlarda zararlı olabilmektedir. O yuzden içeriğini bilmediğimiz maddeleri kesinlikle koklamamalıyız.

Tat

Dil ile maddeleri birbirinden ayırabiliriz. Renk konusunda tuz ve şekeri birbirinden nasıl ayıracağımız konusunda bazen sıkıntılar yaşayabiliriz. Çayın içine şeker yerine tuz katan insanları görmüşsünüzdür. Belkide sizin başınıza bile gelmiş olabilir. Dilimizi kullanarak beyaz renge sahip olan tuz ve şekeri niteleyebiliriz.

Maddelerin tadına bakmak bize yardımcı olsa da bazen sonuçları tehlikeli olabilir.  İçinde ne olduğunu bilmediğimiz maddelerin tadına bakmamalıyız. Özellikle kimyasal maddelerin tadına bakmak ölümcül kazalara neden olabilir.

Pürüzlü - Pürüzsüz

Yüzeyi düz olmayan  girintili çıkıntılı olan maddelerin ortak özelliği maddenin nitelenebilen özelliklerinden pürüzlü yada pürüzsüz olmasıdır. Maddelerin pürüzlü yada pürüzsüz olmasına gözümüz ve dokunma duyu organımız olan deri ile karar verebiliriz.  Pürüzlü maddelere halı, rende, alçı, toprak, perde, koltuk örnek olarak gösterilebilir. Pürüzsüz maddelere ise televizyon ekranı, cam, cilalanmış tahta, fayans gibi maddeler örnek olarak gösterilebilir. 

Esnek Kırılgan

Bir maddeye kuvvet uyguladığımızda şekli değişip, uygulanan kuvvet ortadan kalktığında tekrardan eski haline dönebilir. Böyle maddelere esnek maddeler denir. Fakat maddelerin de bir esneklik derecesi bulunmaktadır. Esneklik derecesini aşan kuvvetler sonucu maddeler kırılır. Bulaşık süngeri, lastik esnek maddelere örnek olarak gösterilebilir. Cam, cubuk makarna, tahta kırılgan maddelere örnek olarak gösterilir. Maddelerin esnek yada kırılgan olarak nitelenebilmesi için görme ve dokunma gibi duyuları kullanırız.

Opak - Saydam

Işığı arkasına geçiren maddeler saydam maddelerdir. Yani bir maddeye baktığımızda arkasını görebiliyorsak bu madde saydam maddedir. Saydam maddelere örnek tahmin edebileceğiniz gibi camdır. Opak maddeler ise saydam maddelerin tam tersidir. Opak maddeler arkalarına ışık geçirmezler. Duvar opak maddedir. Duvarın arkasını göremeyiz. Perde de opak maddedir. Maddeyi niteleyen özellikler açısından saydam ve opak maddeleri gözümüz sayasinde birbirinden ayırırız.

Sertlik yumuşaklık

Taş sert maddedir. Dokunduğumuzda sert olduğunu hissederiz. Pamuk ise taşın tam tersi çok yumuşaktır. Dokunma duyumuzu kullanarak maddelerin sert mi yumuşak mı olduğuna karar veririz.

Last modified: Thursday, 27 February 2020, 10:57 PM